ค่าธรรมเนียมโอนและภาษีซื้อขายอสังหาฯ ปี 2569 ใครต้องจ่ายอะไรบ้าง?
ค่าธรรมเนียมโอนและภาษีซื้อขายอสังหาฯ ปี 2569 ใครต้องจ่ายอะไรบ้าง?
วันโอนกรรมสิทธิ์ ณ สำนักงานที่ดิน ถือเป็นหมุดหมายสำคัญที่สุดของการซื้อขายอสังหาริมทรัพย์ สรุปเจาะลึก 5 ค่าใช้จ่ายหลัก พร้อมข้อตกลงและธรรมเนียมปฏิบัติจริงที่คุณต้องรู้ล่วงหน้า เพื่อการส่งมอบบ้านและคอนโดอย่างราบรื่น
ค่าธรรมเนียมการโอนกรรมสิทธิ์ (Transfer Fee)
- ฐานคำนวณ: ราคาประเมินทุนทรัพย์ของกรมที่ดิน (ไม่ใช้ราคาซื้อขายจริง)
- อัตราปกติ: 2% ของราคาประเมิน (กรณีมีมาตรการกระตุ้นอสังหาริมทรัพย์ภาครัฐสำหรับที่อยู่อาศัยราคาไม่เกิน 7 ล้านบาท จะปรับลดเหลือ 0.01%)
- ผู้รับผิดชอบ: กฎหมายไม่ได้บังคับตายตัว ธรรมเนียมปฏิบัตินิยมแบ่งชำระ คนละครึ่ง (คนละ 1%) หรือตกลงกันในสัญญาจะซื้อจะขาย
ภาษีธุรกิจเฉพาะ (Specific Business Tax - SBT)
- ฐานคำนวณ: ราคาซื้อขายจริง หรือ ราคาประเมินทุนทรัพย์ (เลือกใช้ราคาที่สูงกว่า)
- อัตรา: 3.3% (ภาษีธุรกิจเฉพาะ 3% + ภาษีท้องถิ่น 0.3%)
- เงื่อนไขที่ต้องเสีย:
- ผู้ขายถือครองอสังหาริมทรัพย์มา ไม่เกิน 5 ปี (นับวันชนวัน)
- ข้อยกเว้น: มีชื่ออยู่ในทะเบียนบ้านของอสังหาริมทรัพย์นั้นเป็นเวลา ไม่น้อยกว่า 1 ปี หรือได้รับมรดกมา จะได้รับการยกเว้น
- ผู้รับผิดชอบ: ผู้ขาย
ค่าอากรแสตมป์ (Stamp Duty)
- ฐานคำนวณ: ราคาซื้อขายจริง หรือ ราคาประเมินทุนทรัพย์ (เลือกใช้ราคาที่สูงกว่า)
- อัตรา: 0.5% (คิดเป็น 1 บาทต่อทุกๆ 200 บาท หรือเศษของ 200 บาท)
- เงื่อนไขสำคัญ: เสียเฉพาะกรณีที่ ไม่ต้องเสียภาษีธุรกิจเฉพาะ เท่านั้น (กฎหมายกำหนดให้เลือกเสียเพียงอย่างใดอย่างหนึ่ง ไม่เสียซ้ำซ้อน) เช่น ถือครองเกิน 5 ปี หรือมีชื่อในทะเบียนบ้านเกิน 1 ปี
- ผู้รับผิดชอบ: ผู้ขาย
ภาษีเงินได้หัก ณ ที่จ่าย (Withholding Tax)
- กรณีผู้ขายเป็นบุคคลธรรมดา:
- ฐานคำนวณ: ราคาประเมินทุนทรัพย์ของกรมที่ดินเท่านั้น (ไม่นำราคาซื้อขายจริงมาคิด)
- วิธีคำนวณ: นำราคาประเมินมาหักค่าใช้จ่ายเหมาตามจำนวนปีที่ถือครอง (ถือครอง 1 ปี หักได้ 92%, ถือครอง 8 ปีขึ้นไป หักได้ 50%) นำเงินได้สุทธิมาหารจำนวนปีที่ถือครอง เพื่อคิดภาษีตามอัตราก้าวหน้า (5% – 35%) แล้วคูณกลับด้วยจำนวนปีที่ถือครอง (ไม่มีการยกเว้น 150,000 บาทแรก)
- กรณีผู้ขายเป็นนิติบุคคล: อัตราคงที่ 1% จากราคาซื้อขายจริง หรือ ราคาประเมินทุนทรัพย์ (เลือกราคาที่สูงกว่า)
- ผู้รับผิดชอบ: ผู้ขาย
ค่าจดจำนอง (Mortgage Fee)
- ฐานคำนวณ: มูลค่ายอดเงินกู้ หรือวงเงินที่นำมาจดจำนองกับธนาคาร
- อัตราปกติ: 1% ของมูลค่าจำนอง สูงสุดไม่เกิน 200,000 บาท (หากเข้าเกณฑ์มาตรการรัฐสำหรับบ้านราคาไม่เกิน 7 ล้านบาท จะปรับลดเหลือ 0.01%)
- ผู้รับผิดชอบ: ผู้ซื้อ (เฉพาะกรณีขอสินเชื่อกับสถาบันการเงิน หากซื้อเงินสดไม่ต้องเสีย)
ค่าธรรมเนียมเบ็ดเตล็ดของกรมที่ดิน
- ค่าคำขอ แปลงละ 5 บาท
- ค่าพยาน แปลงละ 20 บาท
- ค่าอากรคู่ฉบับ ฉบับละ 5 บาท
- ค่ามอบอำนาจ (กรณีแต่งตั้งตัวแทนดำเนินการ) เรื่องละ 30 บาท
| รายการค่าใช้จ่าย | อัตรา | ฐานคำนวณ | ธรรมเนียมผู้จ่ายปกติ |
|---|---|---|---|
| ค่าธรรมเนียมการโอน | 2% | ราคาประเมินทุนทรัพย์ | คนละครึ่ง หรือตามตกลง |
| ภาษีธุรกิจเฉพาะ | 3.3% | ราคาขายจริง หรือ ราคาประเมิน (อันที่สูงกว่า) | ผู้ขาย (ถือครอง < 5 ปี) |
| ค่าอากรแสตมป์ | 0.5% | ราคาขายจริง หรือ ราคาประเมิน (อันที่สูงกว่า) | ผู้ขาย (เมื่อไม่ต้องเสีย SBT) |
| ภาษีเงินได้หัก ณ ที่จ่าย | อัตราก้าวหน้า 5–35% (บุคคล) / 1% (นิติบุคคล) | ราคาประเมิน (บุคคล) / สูงกว่า (นิติบุคคล) | ผู้ขาย |
| ค่าจดจำนอง | 1% | วงเงินกู้สินเชื่อ | ผู้ซื้อ (กรณียื่นกู้) |
💡 ข้อแตกต่างในทางปฏิบัติ: บ้านใหม่มือหนึ่ง vs บ้านมือสอง
บ้านหรือคอนโดใหม่มือหนึ่ง: โครงการจัดสรรมักจัดโปรโมชั่นช่วยปิดการขาย เช่น "ฟรีค่าธรรมเนียมการโอน" หรือ "ฟรีค่าจดจำนอง" ซึ่งทางผู้พัฒนาโครงการจะเป็นผู้รับภาระแทนผู้ซื้อทั้งหมด
บ้านมือสอง: เกิดการต่อรองราคาสูง ในทางปฏิบัตินิยมตกลงกัน 2 รูปแบบ คือ แยกตามหน้าที่กฎหมาย (ผู้ซื้อจ่ายค่าจำนอง + ค่าโอนคนละครึ่ง / ผู้ขายจ่ายภาษีทั้งหมด + ค่าโอนคนละครึ่ง) หรือ หารสองรวมทุกรายการ (นำค่าโอน ภาษีธุรกิจเฉพาะ/อากรแสตมป์ และภาษีหัก ณ ที่จ่าย มารวมยอดแล้วหารคนละครึ่ง)
ควรกำหนดรายละเอียดภาระค่าธรรมเนียมและภาษีแต่ละข้ออย่างชัดเจนเป็นลายลักษณ์อักษร หลีกเลี่ยงการระบุเพียงสั้นๆ ว่า "ค่าโอนคนละครึ่ง" โดยไม่แจกแจงภาษี เพราะอาจก่อให้เกิดความเข้าใจไม่ตรงกันและเป็นข้อพิพาทในวันโอนจริง
ความคิดเห็น
แสดงความคิดเห็น